History & cultureVK Brand358तारा, प्रज्ञापारमिता ते दुर्गा, सरस्वती: बौद्ध देवींच्या ब्राह्मणीकरण कसे झाले. #buddha #dhamma
तारा, प्रज्ञापारमिता ते दुर्गा, सरस्वती: बौद्ध देवींच्या ब्राह्मणीकरण कसे झाले. #buddha #dhamma
Long-form14:10EducationPublished Oct 18, 2026, 5:15 AM · 5d ago
Views
9,969
+3 views/hour
Views / hour now
3
measured 1h ago
Peak views / hour
34
10h ago
First 24 hours
—
not tracked from upload
Engagement
2.2%
likes + comments / views
Likes
183
1.8% of views
Comments
36
0.36% of views
Est. ad revenue
$6–$13
lifetime, $0.6–1.35 RPM
Checked every 3 h while the video is this age · last check 1h ago · next in 113 min. YouTube itself updates public counts with a short delay.
Avg views / day
2K
since upload
vs channel median
1.1×
this video's views ÷ the channel's usual
Rank in channel
#9
of 21 tracked
Views over time
9 readings
Total views Views gained per hour
Description
📌 व्हिडिओबद्दल थोडक्यात:
आज आपण ज्या नवरात्रीतील नवदुर्गा, लक्ष्मी, सरस्वती आणि इतर देवींची मोठ्या भक्तीभावाने पूजा करतो, त्यांचा मूळ ऐतिहासिक उगम नेमका कुठून झाला? सह्याद्रीच्या कातळांमध्ये कोरलेल्या बौद्ध लेण्यांमध्ये (वेरूळ, कार्ले, भाजे, कान्हेरी इ.) पूजल्या जाणाऱ्या वज्रयान बौद्ध परंपरेतील बोधिसत्व देवी—जसे की महाप्रज्ञापारमिता, चुंदा (Cunda), तारा, महामायुरी, वसुधारा, हारिती—यांचे पुढे जाऊन ऐतिहासिक संक्रमणात कसे रूपांतर झाले?
या व्हिडिओमध्ये इतिहासकार, पुरातत्त्वशास्त्रज्ञ आणि संशोधकांच्या संदर्भांसह आपण जाणून घेणार आहोत की बौद्ध धर्माच्या अस्तानंतर दैवतांचे रूपांतरण आणि संस्कृतीचे ब्राह्मणीकरण कसे घडले.
---
⏱️ व्हिडिओमधील महत्त्वाचे मुद्दे (Timestamps):
00:00 - प्रस्तावना: नवरात्री आणि दडपलेला इतिहास
02:15 - सह्याद्रीतील बौद्ध लेणी आणि स्त्री देवतांचे अस्तित्व
05:30 - दुर्गा की बोधिसत्व चुंदा? (अठरा हातांची महाशक्ती)
08:45 - वज्रयान बौद्ध धर्मातील ९ प्रमुख देवी (तारा, प्रज्ञापारमिता, वसुधारा इ.)
12:20 - बौद्ध धर्माचा ऱ्हास आणि दैवतांचे झालेले रूपांतरण
14:10 - ऐतिहासिक आणि पुरातत्त्वीय पुरावे
---
📚 महत्त्वाचे संदर्भ ग्रंथ आणि डिजिटल लिंक्स (Reference Books & Sources):
1. साधनमाला (Sadhanamala - Vol. I & II)
संपादक: Benoytosh Bhattacharyya (GOS, Baroda)
डिजिटल वाचन/पीडीएफ: https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.282433
2. द इंडियन बुद्धिस्ट आयकॉनोग्राफी (The Indian Buddhist Iconography)
लेखक: Benoytosh Bhattacharyya
डिजिटल वाचन: https://archive.org/details/indianbuddhisticonography00bhat
3. बुद्धिस्ट गॉडसेस ऑफ इंडिया (Buddhist Goddesses of India)
लेखक: Miranda Shaw (Princeton University Press)
माहिती व संदर्भ: https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691127583/buddhist-goddesses-of-india
4. महाराष्ट्र आणि गोव्यातील लेणी व बौद्ध कला (Archaeological Survey of India Reports)
वेरूळ लेणी (Ellora Cave 11 & 12 - Do Tal & Teen Tal) मधील बौद्ध देवतांच्या मूर्तींचे अहवाल
अधिकृत संकेतस्थळ: https://asi.nic.in/
5. कास्ट, क्लास अँड हिंदूइझम / शूद्र पूर्वी कोण होते?
लेखक: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर (Dr. B.R. Ambedkar Writings and Speeches)
वाचन दुवा: https://www.mea.gov.in/books-writings-and-speeches-dr-ambedkar.htm
---
⚠️ डिस्क्लेमर (Disclaimer):
शैक्षणिक व ऐतिहासिक उद्देशासाठी डिस्क्लेमर:
हा व्हिडिओ पूर्णपणे ऐतिहासिक, पुरातत्त्वीय आणि तुलनात्मक धार्मिक अभ्यासावर (Historical & Comparative Religion Study) आधारित आहे. व्हिडिओमध्ये मांडलेले विचार हे विविध नामवंत इतिहासकार, पुरातत्त्वशास्त्रज्ञ आणि प्राच्यविद्या अभ्यासकांच्या संशोधन ग्रंथांवर आधारित आहेत. या व्हिडिओचा उद्देश कोणत्याही धर्माच्या, जातीच्या किंवा व्यक्तीच्या धार्मिक भावना दुखावणे नसून, इतिहासातील विविध पैलू आणि सांस्कृतिक संक्रमणाचा अभ्यास मांडणे हा आहे. प्रेक्षकांनी याकडे एक माहितीपूर्ण व वैचारिक दृष्टिकोन म्हणून पाहावे ही नम्र विनंती.
---
🔔 आमच्या चॅनेलला सबस्क्राईब करा आणि माहिती जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी व्हिडिओ नक्की शेअर करा!
#NavratriHistory #BuddhistHistory #BodhisattvaChunda #TaraDevi #Vajrayana #ElloraCaves #BuddhismInIndia #MaharashtraCaves #AmbedkariteHistory #AncientIndia #HistoryUncut
नवरात्रीतील नऊ देवी, नवरात्रीचा खरा इतिहास, बौद्ध इतिहास, सह्याद्रीच्या लेण्या, वेरूळ लेणी, बोधिसत्व चुंदा, दुर्गा की चुंदा, प्रज्ञापारमिता, तारा देवी, महामायुरी, वसुधारा, हारिती, पांडरा, नीला, कुरुकुल्ला, नवरात्रीचे ब्राह्मणीकरण, वज्रयान बौद्ध धर्म, बौद्ध संस्कृती, प्राचीन भारत इतिहास, महाराष्ट्र बौद्ध लेणी, कार्ले लेणी, कान्हेरी लेणी, साधनमाला, बेनोयतोष भट्टाचार्य, डॉ बाबासाहेब आंबेडकर, इतिहास संशोधन, Navratri History, Buddhist Goddesses, Vajrayana Buddhism, Bodhisattva Cunda, Durga vs Cunda, Tara Devi, Prajnaparamita, Ellora Buddhist Caves, Indian Buddhist Iconography, Brahminisation of Navratri, Maharashtra Caves History, Ancient Indian History, Buddhist Origins of Hindu Deities, Historical Evidence Navratri, Marathi History Documentary
Tags
नवरात्रीतील नऊ देवीनवरात्रीचा खरा इतिहासबौद्ध इतिहाससह्याद्रीच्या लेण्यावेरूळ लेणीबोधिसत्व चुंदातारा देवीमहामायुरीनीलानवरात्रीचे ब्राह्मणीकरणवज्रयान बौद्ध धर्मप्राचीन भारत इतिहासमहाराष्ट्र बौद्ध लेणीNavratri HistoryBuddhist GoddessesBodhisattva CundaDurga vs CundaTara DeviPrajnaparamitaMaharashtra Caves HistoryAncient Indian HistoryBuddhist Origins of Hindu DeitiesHistorical Evidence NavratriMarathi History Documentary
Details
- Published
- Oct 18, 2026, 5:15 AM
- Length
- 14:10 (850 s)
- Format
- Long-form
- Category
- Education
- Audio language
- MR
- Quality
- HD
- Captions
- No
- Made for kids
- No
- Licensed content
- Yes
- Video ID
- CK3xY7xJzz0
More from VK Brand358
रावणाला १० तोंडे खरंच होती? #dhamma #buddha1.5K views · 1d ago
दसऱ्याचा खरा इतिहास आणि सम्राट अशोकांचा संबंध | #dhamma #buddha12.1K views · 3d ago · +20/h
दुर्गा की बोधिसत्व चुंदा? सह्याद्रीच्या लेण्यांतील लपलेला बौद्ध इतिहास! #buddha #dhamma19.8K views · 1w ago · +2/h
बौद्ध रामायण , वाल्मिकी रामायण | दसऱ्याचा इतिहास, दशरथ जातक आणि ऐतिहासिक पुरावे! #dhamma #buddha6.2K views · 1w ago · +1/h
मी हिंदू म्हणून मरणार नाही!” #buddha #dhamma4.4K views · 1w ago · +1/h
वज्रयान बौद्ध धर्मातील देवींचे ब्राह्मणीकरण झाले का? | ग्रंथ, शिल्पे आणि पुरावे😱 | #dhamma #buddha11.5K views · 1w ago · +1/h
तुळजाभवानी की वज्रयान तारा? | तुळजापूरच्या मूर्तीमागचं बौद्ध रहस्य? | #dhamma #buddha16.1K views · 1w ago · +3/h
सटवाई नव्हे, वज्रयान महासरस्वती? | माणकेश्वरच्या मूर्तीमागचं रहस्य #buddha #dhamma23.7K views · 2w ago · +1/h
Statistics from the YouTube Data API, tracked by FameX. Views per hour, revenue and comparisons are FameX estimates.