Lekarka SS, która eksperymentowała na Polkach — i za to zapłaciła

Herta Oberheuser była jedną z najbardziej osławionych lekarek nazistowskich Niemiec i jedną z głównych postaci związanych ze zbrodniami medycznymi popełnianymi w obozie koncentracyjnym Ravensbrück podczas II wojny światowej. Urodziła się w 1911 roku w Kolonii i dorastała w Düsseldorfie. Kształciła się na lekarkę w okresie wzrostu znaczenia narodowego socjalizmu, a w 1937 roku wstąpiła do NSDAP. Ambitna i ideologicznie zaangażowana Oberheuser dążyła do rozwoju kariery w systemie medycznym SS, ostatecznie obejmując pod koniec 1940 roku stanowisko w Ravensbrück. Ravensbrück był największym obozem koncentracyjnym dla kobiet w nazistowskich Niemczech, w którym więziono dziesiątki tysięcy osób z całej okupowanej Europy. Oberheuser pracowała tam pod kierownictwem lekarzy SS Karla Gebhardta i Fritza Fischera i była bezpośrednio zaangażowana w brutalne eksperymenty medyczne przeprowadzane na więźniarkach – w większości członkiniach polskiego ruchu oporu. Eksperymenty obejmowały celowe zakażanie ran bakteriami, przeszczepy kości, amputacje oraz zabiegi wykonywane bez znieczulenia. Ofiary pozostawiano w skrajnym bólu, wiele z nich doznało trwałego kalectwa lub straciło życie. Ocalałe więźniarki opisywały Oberheuser jako wyjątkowo okrutną. Odmawiała więźniarkom wody i środków przeciwbólowych oraz szydziła z ich cierpienia. Świadkowie zeznawali, że osobiście zabijała kobiety, wstrzykując im benzynę bezpośrednio do żył, a następnie fałszywie przedstawiała te działania jako akty miłosierdzia. Uczestniczyła również w przymusowych aborcjach, biciu ciężarnych więźniarek oraz zabijaniu noworodków. Kobiety poddawane eksperymentom nazywały siebie „królikami”, ponieważ traktowano je jak jednorazowe obiekty doświadczalne, a nie ludzi. Po klęsce Niemiec Oberheuser została aresztowana i stanęła przed sądem podczas procesu lekarzy w Norymberdze w latach 1946–1947. Była jedyną kobietą wśród oskarżonych. Pomimo prób usprawiedliwiania swoich działań koniecznością medyczną i wykonywaniem rozkazó